Gasprijzen lopen verder op richting winter
Netcongestie raakt de glastuinbouw steeds harder. Tuinders die willen uitbreiden of elektrificeren lopen tegen beperkingen op het elektriciteitsnet aan. Tegelijkertijd beschikt de glastuinbouw over iets waar netbeheerders dringend behoefte aan hebben: flexibiliteit.
Met buffers, WKK’s, batterijen, e-boilers en slimme energiesturing kunnen glastuinbouwbedrijven hun elektriciteitsverbruik of productie aanpassen wanneer het net daarom vraagt. Daardoor ontstaat ruimte op het net voor andere gebruikers. Bijzonder aan de sector is dat glastuinbouwbedrijven niet alleen minder elektriciteit kunnen afnemen, maar ook meer kunnen invoeden als dat nodig is. Netbeheerders zien de sector daarom als een belangrijke partner – “congestieverzachters” – in de aanpak van netcongestie.
Netcongestie in de winter
Vaak wordt netcongestie geassocieerd met zonnige dagen waarop grote hoeveelheden zonne-energie worden teruggeleverd aan het net. Dan is er sprake van opwek- of invoedingscongestie. Maar minstens zo belangrijk is de situatie in de winter.
Vanaf oktober neemt de vraag naar elektriciteit toe, terwijl de productie van zonne-energie juist afneemt. Er is dan meer vraag dan het elektriciteitsnet kan leveren. Dit noemen we afnamecongestie. Netbeheerders bereiden zich hier nu actief op voor door onder andere capaciteitssturingscontracten (CSC) af te sluiten met bedrijven die flexibel vermogen beschikbaar kunnen stellen.
Het CSC is de nieuwe variant op het capaciteitsbeperkingscontract (CBC). Waar een CBC vooral gericht is op het beperken van het transportvermogen, biedt een CSC meer mogelijkheden: bedrijven kunnen zowel op- als afregelen. In ruil voor een vaste en/of variabele vergoeding kunnen ondernemers hun afname of teruglevering op verzoek van de netbeheerder verhogen of verlagen en zo bijdragen aan het verminderen van netcongestie.
Versnipperde uitvoering zorgt voor meer complexiteit
Tegelijkertijd wordt het energielandschap complexer. Nieuwe vormen van congestiemanagement, zoals CSC en redispatch, zijn ontstaan naast de bestaande energiemarkten zoals onbalans-, intraday- en regelvermogensmarkten. Deze markten beïnvloeden elkaar voortdurend. Een keuze op de ene markt kan direct gevolgen hebben voor de mogelijkheden op een andere markt. Om alle installaties en energiestromen optimaal in te zetten wordt het dus steeds belangrijker dat congestiemanagement en handel op de energiemarkten goed op elkaar zijn afgestemd.
Congestiemanagment loopt veelal via een CSP (Congestion Service Provider), de schakel tussen de netbeheerder en de ondernemer. Daarnaast heb je de andere marktrollen van BRP (Balance Responsible Party) en BSP (Balance Service Provider). Elke marktrol komt met zijn eigen verantwoordelijkheden. AgroEnergy onderscheid zich door als een van de weinige partijen in Nederland actief te zijn als CSP, BSP én BRP. Dat wil zeggen dat levering van elektriciteit, balanceringsdiensten en congestiediensten vanuit één regie worden aangestuurd. Voor ondernemers betekent dat minder schakels, minder afstemming tussen verschillende partijen en een optimale inzet van flexibel vermogen.
Marktgedreven congestiemanagement
Een van de vormen van congestiemanagement is redispatch. Waar bij CSC vooraf contractuele afspraken worden gemaakt tussen een ondernemer en de netbeheerder, werkt redispatch op basis van marktwerking. Flexibel vermogen wordt aangeboden via het platform GOPACS. De netbeheerder kan deze biedingen inzetten om lokale congestie op te lossen. Deelname aan redispatch is in principe vrijwillig. Bij een biedplichtcontract geldt daarop een uitzondering: dan ben je verplicht een redispatchbieding te doen wanneer de netbeheerder daarom vraagt.
Redispatch biedt netbeheerders de mogelijkheid om dichter bij het moment van levering in te spelen op de actuele situatie op het elektriciteitsnet. Zo kunnen onvoorspelbare pieken worden opgevangen. Redispatch is nog volop in ontwikkeling, maar de verwachting is dat marktwerking een steeds grotere rol gaat spelen bij het oplossen van congestie. AgroEnergy vertegenwoordigt nu al meer dan 200 MW aan flexibel vermogen voor capaciteitssturing en redispatch. Ook voor CSC wordt gekeken naar een werkwijze op basis van marktveilingen. Hierdoor kan flexibiliteit de komende jaren een steeds grotere economische waarde krijgen. Dat biedt kansen voor veel glastuinbouwbedrijven.
Flexibiliteit optimaal benutten
Naarmate congestiemanagement steeds meer marktgedreven wordt, wordt het belangrijker om continu af te wegen waar flexibel vermogen de meeste waarde heeft. Intraday of redispatch? EPEX of CSC? Juist daar ligt de kracht van AgroEnergy: door handel op de energiemarkten en congestiediensten te combineren, kan flexibiliteit zo optimaal mogelijk worden ingezet.
De uitdaging voor de komende jaren is dan ook niet alleen hoe we meer netcapaciteit realiseren, maar ook hoe we congestiemanagement slim kunnen organiseren. Door de netten waar mogelijk uit te breiden en de huidige capaciteit slim te benutten, kunnen hoge stijgingen in nettarieven voorkomen worden. Daarbij kan de glastuinbouw een sleutelrol vervullen. En door nu rekening te houden met de afhankelijkheden binnen het energielandschap, kan het maximale rendement uit congestiemanagement worden gerealiseerd.
Meer weten over netcongestie?
Download hier gratis de whitepaper “Tussen groei en grenzen”. In deze whitepaper lees je:
- wat netcongestie betekent voor jouw bedrijf;
- welke ontwikkelingen spelen op het elektriciteitsnet;
- wat nieuwe wet- en regelgeving betekent voor de glastuinbouw;
- hoe je omgaat met aansluitbeperkingen en wachtlijsten;
- welke mogelijkheden er zijn om de impact op je bedrijfsvoering te beperken.
