Oorlog maakt warmte fors duurder

De oorlog in het Midden-Oosten raakt op meerdere manieren de glastuinbouw. De prijs van gas, voornamelijk LNG, is harder gestegen dan de prijs van elektriciteit, waardoor de kostprijs voor warmte omhoog is geschoten. Dat bleek tijdens een webinar van AgroEnergy over de energiemarkt. 

De gasopslagen in Nederland waren gruwelijk leeg, maar het vulseizoen is weer begonnen. De vulgraad ligt momenteel rond 10%. „Door de oorlog in het Midden-Oosten is er veel paniek en stress op de energiemarkten”, vertelde Marjolein Brökling, hoofd Pricing en Portfoliomanagement bij AgroEnergy, in het webinar. Sinds de energiecrisis in 2022 heeft de EU verplicht gesteld dat de gasopslagen voor de winter voor 90% zijn gevuld. Nederland mag iets minder vullen, omdat hier meer gasopslagen zijn. Voor ons land is een vulgraad van 75% acceptabel. Afgelopen winter werd dit vuldoel net niet gehaald.

Voor commerciële partijen is het momenteel niet aantrekkelijk om de opslagen te vullen, omdat het gas voor de zomer duurder is dan voor komende winter. Maar er ligt dus wel een verplichting vanuit de EU, tenzij de marktomstandigheden het haast onmogelijk maken dit vuldoel te halen. Daarom heeft het kabinet besloten om de opslag van Norg te vullen vanuit Energie Beheer Nederland (EBN), het energiebedrijf van de Nederlandse overheid. Dit is goed voor zo’n 8 miljard kuub.

Als de vulgraad in de komende maanden nog steeds achterblijft, dan kan de overheid besluiten om ook andere opslagen te gaan vullen. „Er is geen reden voor ongerustheid”, meent Brökling. „Voor een gemiddelde winter zal er voldoende gas zijn. Alleen als het extreem koud wordt kan er een tekort ontstaan. Maar ook dan er zijn er oplossingen mogelijk. In een extreem strenge winter zou Nederland minder gas kunnen exporteren naar België en Duitsland, of extra gas inkopen tegen een hogere prijs.” Ook de flexibiliteit van LNG-leveringen biedt voldoende perspectief voor koude winters.

Groot complex beschadigd

Het is te verwachten dat de productie van LNG na de oorlog niet direct op het oude niveau is. In Qatar is grote schade aangericht aan de installaties van Ras Laffan, het grootste LNG-complex van de wereld. Dit scheelt zeker zo’n 18 miljard m3 per jaar aan productie. De LNG die wel wordt geproduceerd kan op dit moment ook niet weg, omdat de straat van Hormuz is afgesloten. Het zijn vooral de Aziatische landen die daar last van hebben. Zij moeten elders op zoek naar LNG. Dit wakkert de concurrentie met Europa om LNG verder aan.

Ondertussen wordt Nederland steeds afhankelijker van LNG uit de Verenigde Staten. „We moeten zorgen dat die tankers deze kant op blijven komen. Naast LNG ontvangen we ook gas uit Noorwegen, maar in de zomermaanden is er vaak onderhoud aan de gasinstallaties. En komt er op sommige momenten dus minder gas, waardoor de opslag minder goed kan worden aangevuld.”

WKK-warmte duurder

De prijzen voor elektriciteit stijgen ook, maar niet zo hard als de gasprijzen. Dat heeft gevolgen voor de warmtekosten. „De kosten voor warmte leveren dan ook heel nare grafieken op”, zegt Brökling. De elektriciteitsprijzen stijgen vooral minder hard door de toename van zon- en windenergie. Wel zijn zon en wind beter stuurbaar geworden. In het verleden werden de prijzen zwaar negatief als er een overschot was; tegenwoordig worden de windmolens afgeschakeld waardoor de prijzen rond de nul blijven hangen.

Al met al is niet te verwachten dat de gasmarkt binnenkort terugkeert naar het niveau van voor de oorlog, ook niet als de onrust over de oorlog wegebt. En zolang de gasmarkt nerveus blijft, blijft ook de WKK-rekensom onder druk staan.

Webinar terugkijken

Dit artikel is geschreven in partnership met Vakblad voor de Bloemisterij.