Gasprijs in beweging: geopolitiek versus mild weer

De gasprijzen zitten in een dalende lijn door een goede toestroom van LNG naar Europa en mild oktoberweer. Sancties en het EU-verbod op Russisch gas zorgen voor pieken in de TTF-prijzen. De gasvoorraden in Europa zijn redelijk goed gevuld, maar het versoepelde vuldoel van 80% in Nederland lijkt nog ver weg.  De prijs van emissierechten daalde door verandering in sentiment bij handelaren.

Samenvatting:

• Grote druk op Oekraïense infrastructuur
• Pieken in TTF-prijzen door sancties en importbeperkingen op Rusland
• Uitbreiding in de EemsEnergyTerminal
• Veel opwek uit wind met milde temperaturen

Prijsontwikkeling in de afgelopen twee weken:

Ontwikkelingen gasmarkt

De termijnprijzen gas zitten in een dalende trend door de samenhang van mild weer in oktober en een stabiele LNG-toevoer.  Twee weken geleden ging het Q1-26 contract voor 31,7 ect/m3, op 28 oktober was dit 31,0 ect/m3. Afgelopen week was er een stijging zichtbaar in de TTF-prijzen, mogelijk veroorzaakt door de beslissing van de Europese Unie om vanaf 2027 geen LNG meer te importeren uit Rusland. Daarnaast werden er door de Verenigde Staten sancties opgelegd op twee grote Russische oliemaatschappijen, wat de prijs ook omhoog stuwde. Deze prijsbeweging was ook zichtbaar in de warmtekosten voor een WKK.

Geopolitieke spanningen

De oorlog tussen Oekraïne en Rusland legt een steeds grotere druk op de infrastructuur in Oekraïne, waardoor bijna 60% van de gasproductie offline is. Dit kan ervoor zorgen dat de vraag naar gasimport vanuit andere landen met 4,4 miljard m3 toe kan nemen voor de komende winter, als de aanvallen door blijven gaan. Momenteel is het Oekraïense gas vooral afkomstig uit Hongarije, Polen en Slowakije. Daarnaast is er een hoeveelheid LNG van 400 miljoen m3 vanuit de Verenigde Staten geïmporteerd. De vraag naar LNG zal mogelijk verder toenemen als de productiecapaciteit van Oekraïne blijft afnemen.

LNG-uitbreiding in Eemshaven

EemsEnergyTerminal is een samenwerking aangegaan met het Belgische Exmar Shipping Group naar aanleiding van een peiling naar de interesse in LNG-import tot na 2027. Het doel van deze samenwerking is om de terminal uit te breiden en het gebruik ervan te verlengen tot 2036. Het plan is om een LNG-tanker om te bouwen tot een FSRU. Er zullen dan twee FSRU-units operationeel zijn in de EemsEnergyTerminal met een totale capaciteit van 190.000 m3 LNG. Hierdoor zal er mogelijk in de toekomst een overcapaciteit gecreëerd worden als op de lange termijn de gasvraag gaat afnemen. Dagelijks stroomt er ongeveer 700 GWh LNG Nederland in.

Meer weten over de ontwikkelingen op het gebied van LNG? Download de whitepaper “De nieuwe realiteit van LNG“. 

Waarschuwing vanuit VS en Qatar

Uitgezoomd naar grotere schaal is er vanuit de VS en Qatar een waarschuwingsbrief geschreven naar de EU dat klimaatregels een bedreiging kunnen vormen voor investeringen en leveringszekerheid. Dit kan mogelijk impact hebben op het concurrentievermogen van Europa in de aardgasmarkt. Een mogelijk resultaat is dat de gasprijzen in Europa kunnen gaan stijgen, door onzekerheid, een lager beschikbaar volume en concurrentie met Azië voor LNG.

Gasvoorraden

In Europa is de gasvoorraad nagenoeg hetzelfde gebleven als twee weken geleden, rond de 83%. De Nederlandse voorraden zijn van 71,8% gestegen naar 72,5%. Deze toename is minimaal. Enerzijds was het gasverbruik in Nederland de afgelopen periode relatief laag, doordat het weer vrij mild was. Anderzijds is er op sommige dagen toch meer onttrokken uit de voorraden dan dat er is bijgevuld, omdat het prijstechnisch aantrekkelijker was om gas uit de voorraden te halen dan om gas in te kopen. Ook zijn er toch wat koude nachten geweest. Hiermee is het vuldoel van 80% voor het begin van de winter nog niet bereikt. Dit doel is vorig jaar door de regering al verlaagd van 90% naar 80% vanwege een dalende gasvraag in Nederland. Vergeleken met vorig jaar, toen de voorraden op 89% zaten in deze periode van het jaar, is de huidige gasvoorraad op een historisch laag punt. Dit kan negatief uitwerken als de winter strenger gaat zijn dan verwacht.

Emissierechten

De kosten voor emissierechten zijn tussen 16 oktober en 20 oktober op een hoog niveau gebleven van bijna 80 €/ton. Daarna is een dalende lijn te zien in de prijzen. De prijs ligt op dit moment ongeveer op 78,80 €/ton voor het Dec-25 contract. Een oorzaak kan mogelijk gevonden worden in een verandering in het sentiment. De speculatieve long-posities, ingenomen door handelaren, met de verwachting dat de prijs boven de 80 €/ton zou stijgen, lijken niet uit te komen. Hierdoor sluiten de handelaren hun posities, waardoor de prijs van de emissierechten naar beneden wordt gedrukt. Deze prijs blijft onderhevig aan invloeden zoals het weer en industriële activiteit. Het sentiment kan dus ook snel weer omslaan.

Veel opwek uit wind

In de afgelopen weken is er relatief veel wind geweest. Hierdoor is de EPEX-prijs op een aantal dagen laag geweest, zelfs rond de 0 €/MWh. Er is ten opzichte van vorig jaar in oktober 20% meer windenergie opgewekt. Dit kan ook teruggevonden worden in de inzet van gas- en kolencentrales. Deze zijn relatief weinig ingezet in de periode tussen 16 oktober en 25 oktober, zeker als het vergeleken wordt met de weken ervoor. Op 22 oktober was er opvallend weinig wind waardoor de inzet van gas- en kolencentrales sterk toenam. Hierdoor steeg de EPEX-prijs op die dag in de avond naar 353,26 €/MWh.

Vooruitzicht

De aankomende twee weken lijkt het vrij mild te worden qua temperatuur. Het blijft rond of iets boven het langjarig gemiddelde zweven. Dit weekend kan het relatief warm worden en de wind zal iets afzwakken, maar nog wel krachtig zijn. Door het milde weer en de aanwezigheid van redelijk wat wind kan de warmtevraag lager zijn voor de komende weken. Ook wordt er verwacht dat er tussen 25 oktober en 9 november acht LNG-tankers gaan aanmeren bij Nederlandse terminals en daarnaast is er een 2,5% w-o-w toename in instroom van gas naar de EU. Dit kan betekenen dat de voorraden in Nederland langzaam blijven vollopen.

De volgende Marktvisie verschijnt op donderdag 13 november.