‘We willen het zo makkelijk mogelijk maken voor onze klanten en medewerkers’
De energiemarkten stonden de afgelopen twee weken in het teken van geopolitieke ontwikkelingen en oplopende onzekerheid over de mondiale gasvoorziening. Toenemende spanningen in het Midden-Oosten zorgden voor een stijgende risicopremie op de gasmarkt, wat doorwerkte in zowel de gas- als elektriciteitsprijzen. Tegelijkertijd blijven de ontwikkelingen rondom LNG-aanvoer, Europese gasvoorraden en het naderende winterseizoen belangrijke factoren voor de prijsvorming.
Samenvatting
- Escalerende situatie in het Midden-Oosten
- Lichte stijging in gasvoorraad
- Hoge gemiddelde EPEX-prijzen
- Onverwachte daling in prijs emissierechten
Prijsontwikkelingen
| Gas in eurocent/m3 |
20 aug |
3 sep |
| TTF daggas |
60,8 |
71,4 |
| TTF jaar 2027 |
45,2 |
52,7 |
| TTF jaar 2028 |
31,1 |
34,4 |
| TTF jaar 2029 |
30,0 |
27,3 |
| TTF jaar 2030 |
24,0 |
24,1 |
| Elektriciteit in euro/MWh |
20 aug |
3 sep |
| OTC peak 2027 |
111,3 |
127,4 |
| OTC base 2027 | 105,8 |
120,0 |
| OTC base 2028 | 86,7 |
93,4 |
| OTC base 2029 |
78,9 |
83,6 |
| OTC base 2030 |
76,8 |
78,7 |
Ontwikkelingen gasmarkt
De Nederlandse gasmarkt is in een turbulente staat geweest de afgelopen twee weken. Vooral aan de gasprijs is dit te zien: zo is de prijs voor het oktobercontract tussen 20 augustus en 3 september van 63,9 ect/m3 naar 71,9 ect/m3 gestegen. Hiermee hebben de gasprijzen het niveau aan het begin van de situatie in de Straat van Hormuz ruim overstegen. Ook verdere periodes ondervinden meer opwaartse druk. Zo is het contract voor 2027 gestegen van 46,2 ect/m3 naar 51 ect/m3.
Vooral afgelopen dagen was er een snellere stijging van de gasprijzen vanwege toenemende spanningen tussen Iran en de VS, mede door het aflopen van het 60-daagse staakt-het-vuren. Vanaf 30 augustus zijn er tussen de VS en Iran meerdere confrontaties geweest. Ook zijn er twee olietankers geraakt in de Straat van Hormuz. Hierdoor wordt de activiteit van het overtanken van olie tussen schepen cruciaal om de stroom van fossiele grondstoffen naar de rest van de wereld te krijgen. Dit overtanken heet ook Ship-to-Ship transfer en hierbij wordt olie van het ene schip naar het andere schip gepompt. Deze activiteit wordt ook gebruikt om drukte in havens te vermijden. Als reactie op de onrust heeft Qatar Energy op 31 augustus overmacht verklaard over het tijdig leveren van LNG, wat de prijzen initieel omhoogstuwde. Doordat marktdeelnemers veel hebben verkocht als reactie op die stijging is de prijs op die dag uiteindelijk naar beneden gecorrigeerd.
Verder is de premie die de EAX heeft ten opzichte van de TTF groter geworden, wat betekent dat de LNG-ladingen sneller richting Azië zullen gaan. Ondanks de stijgingen van de gasprijzen in Europa stijgen namelijk ook de prijzen in Azië. In de periode tussen 27 augustus en 14 september worden er negen LNG-schepen verwacht in de Nederlandse terminals. Dat is zeven schepen minder ten opzichte van vorig jaar in dezelfde periode.
Gasvoorraden
De gasvoorraden in Nederland zijn van 43,1% naar 48,1% gestegen in de afgelopen twee weken. Vanwege de hoge gasprijzen worden de gasvoorraden op dit moment niet zozeer gevuld door marktpartijen maar vooral door de EBN. Dit is vooral terug te zien aan de vulgraad van het gasveld Norg. Daar is het vulpercentage op dit moment 73,9% en alleen de EBN heeft toegang tot dit veld. Vergeleken met vorig jaar is er een verschil van ongeveer 15 procentpunten: toen was de vulgraad 63%.
EPEX-prijzen
De gemiddelde EPEX-prijzen zijn in de afgelopen twee weken opvallend hoog geweest. Op een paar dagen na is er op de dagen in de periode tussen 20 augustus en 2 september een gemiddelde EPEX-prijs geweest van gemiddeld 122 euro/MWh. In de avonden zijn de EPEX-prijzen vaak boven de 200 euro/MWh uitgekomen in dezelfde periode. Dit is mede door de hogere gasprijzen en de gascentrales die in de afgelopen weken hebben gedraaid. Ook zijn de kolencentrales vaker actief geweest in augustus. Vergeleken met 2025 is er een toename van 160% in de hoeveelheid elektriciteit opgewekt door kolencentrales.
Emissierechten
Het resultaat van vaker geactiveerde gas- en kolencentrales is dat de prijs voor emissierechten in de afgelopen twee weken ook meegestegen is. Van 20 tot 25 augustus zat er een stijgende lijn in de prijs voor het december-26 contract van 82,4 naar 84,4 euro/ton CO2. Tussen 25 en 26 augustus is er een scherpe daling geweest in de prijs naar 82,4 euro/ton CO2. De oorzaak van deze scherpe daling is het besluit van het Verenigd Koninkrijk om de toepassing van hun emissierechtensysteem (UK ETS) op de afvalverbrandingssector uit te stellen. In december zullen het VK en Europa samen zitten om de koppeling van ETS en UK ETS te bespreken en zullen de marktregels afgestemd worden. Door het nieuws van het uitstellen van UK ETS voor een hele sector in het VK werd er onzekerheid geschept over het koppelen van de emissiemarkten waardoor de prijzen van ETS scherp daalden. Inmiddels is de prijs geleidelijk gestegen naar 83,3 euro/ton CO2.
Vooruitblik
Voor de komende week blijft het de vraag in hoeverre de situatie tussen de VS en Iran zich ontwikkelt. Met confrontaties tussen de landen in de afgelopen dagen biedt het weinig perspectief op een toename van de hoeveelheid gas wat door de Straat van Hormuz komt. Dit brengt onzekerheid en mogelijk grotere schommelingen in de gasprijs. Een voorbeeld hiervan is de gasprijs van het termijncontract oktober 2026. De prijs hiervoor schommelde op 2 september met ruim 2 ect/m3.
Verder is er veel gepland onderhoud in Noorwegen voor de komende twee weken, wat de toevoer van gas via de pijpleidingen inperkt. Mocht er ongepland onderhoud bijkomen kan dit de gasprijs verder omhoogstuwen.
De weerssituatie in Nederland voor de komende weken lijkt veel gelijkenis te hebben met de afgelopen weken, waarbij er mogelijk veel wind komt en geregeld zon. Dit kan de elektriciteitsprijs drukken.
De volgende marktvisie verschijnt op donderdag 10 september 2026.
