Dalende gasprijzen verhogen de druk op de winter
De Nederlandse energieprijzen zijn de afgelopen weken stevig opgelopen. Het uitblijven van een nieuwe overeenkomst tussen de Verenigde Staten en Iran heeft geleid tot nieuwe zorgen over de beschikbaarheid van LNG uit Qatar en zorgde voor een duidelijke stijging van de gasprijzen. Tegelijkertijd blijven de Nederlandse en Europese gasvoorraden achter op het niveau van vorig jaar, waardoor de markt gevoeliger is voor verstoringen. Ook de elektriciteitsprijzen worden ondersteund door hogere gasprijzen, sterke export naar België en een grotere inzet van kolencentrales.
Samenvatting
- Vastgelopen onderhandelingen stuwen gasprijzen verder omhoog
- Gasvoorraden blijven achter op vorig jaar
- Langdurige productiebeperking bij Noors Ormen Lange
- EPEX-volatiliteit neemt verder toe
Prijsontwikkelingen
| Gas in eurocent/m3 |
6 aug |
20 aug |
| TTF daggas |
51,4 |
60,8 |
| TTF jaar 2027 |
38,2 |
45,2 |
| TTF jaar 2028 |
27,9 |
31,1 |
| TTF jaar 2029 |
24,3 |
30,0 |
| TTF jaar 2030 |
22,9 |
24,0 |
| Elektriciteit in euro/MWh |
6 aug |
20 aug |
| OTC peak 2027 |
101,9 |
111,3 |
| OTC base 2027 |
94,7 |
105,8 |
| OTC base 2028 | 81,3 |
86,7 |
| OTC base 2029 |
76,5 |
78,9 |
| OTC base 2030 |
74,5 |
76,8 |
Ontwikkelingen gasmarkt
De Nederlandse gasmarkt stond de afgelopen weken in het teken van de ontwikkelingen rondom Iran en de Straat van Hormuz. Waar begin augustus nog werd gespeculeerd op een mogelijke diplomatieke doorbraak, is dat beeld inmiddels omgeslagen. Het aflopen van het tijdelijk akkoord tussen de VS en Iran heeft niet geleid tot nieuwe onderhandelingen en de scheepvaart door de Straat van Hormuz blijft onder druk staan. Hierdoor is opnieuw een geopolitieke risicopremie in de gasprijs verwerkt. De gevolgen zijn duidelijk zichtbaar op de termijnmarkt. Begin augustus handelde het septembercontract nog rond 54 ect/m3. Inmiddels ligt dit niveau boven de 62 ect/m3. Ook de contracten voor 2027 zijn opgelopen. Daarmee heeft de markt een groot deel van de eerdere prijsdalingen alweer ongedaan gemaakt.
Hoewel er momenteel geen sprake is van fysieke tekorten, blijft de markt gevoelig voor ieder signaal dat de LNG-export vanuit Qatar kan verstoren. Qatar behoort tot de grootste LNG-exporteurs ter wereld en een groot deel van deze export passeert de Straat van Hormuz. De markt kijkt daardoor niet zozeer naar de situatie van vandaag, maar met name naar de beschikbaarheid van LNG gedurende de wintermaanden.
Ook aan de aanbodzijde kreeg de markt steun. Noorwegen meldde verschillende verstoringen en onderhoudswerkzaamheden. Vooral de langdurige productiebeperking bij Ormen Lange blijft relevant. Hierdoor zal naar verwachting tot februari 2027 minder Noors gas richting Europa stromen. In een markt die al gevoelig is voor aanbodrisico’s werkt dit prijsverhogend.
Update gasvoorraden
Begin augustus waren de Nederlandse gasvoorraden voor ongeveer 39% gevuld tegenover circa 59% een jaar eerder. Ook op Europees niveau liggen de voorraden duidelijk onder het gemiddelde van de afgelopen jaren. Dat betekent niet direct dat er een tekort dreigt, maar wel dat de markt minder ruimte heeft om onverwachte verstoringen op te vangen. Hierdoor reageren wintercontracten momenteel sterker op geopolitiek nieuws dan we in voorgaande jaren gewend waren. Positief is dat het injectietempo de afgelopen weken is toegenomen. Europa lijkt nog steeds op koers te liggen om de aangepaste vuldoelstellingen voor november te halen. Toch blijft de buffer richting de winter aanzienlijk kleiner dan vorig jaar.
Elektriciteitsprijzen blijven ondersteund
Ook op de elektriciteitsmarkt is de stemming de afgelopen weken duidelijk veranderd. Hogere gasprijzen vertalen zich rechtstreeks naar hogere elektriciteitsprijzen, maar er spelen meer factoren. Opvallend is de sterk toegenomen Nederlandse export naar België. Door onderhoud aan Belgische kerncentrales is België in toenemende mate afhankelijk van importstromen. Nederlandse centrales draaien daardoor vaker om aan de vraag vanuit België te voldoen.
Daarnaast draaien Nederlandse kolencentrales momenteel op het hoogste niveau in jaren. De combinatie van hoge gasprijzen en de exportvraag maakt kolen economisch aantrekkelijker dan in voorgaande jaren. Hierdoor wordt een deel van de elektriciteitsvraag met kolen ingevuld in plaats van gas. Dit bespaart gas voor gasvulling, maar zorgt tegelijkertijd voor meer CO2-uitstoot. Ook de weersomstandigheden blijven een rol spelen. In grote delen van Europa zorgen droogte en lage waterstanden voor beperkingen bij waterkrachtcentrales en koelwaterproblemen bij sommige kerncentrales. Daardoor blijft de afhankelijkheid van thermische productie hoog en worden elektriciteitsprijzen extra ondersteund.
Volatiliteit op de EPEX neemt verder toe
De meest opvallende ontwikkeling op de korte termijn blijft zichtbaar op de EPEX-markt. De verschillen tussen middag- en avondprijzen worden steeds groter. Begin augustus zagen we nog meerdere uren met negatieve stroomprijzen, doordat de zonneproductie hoog lag. Op 7 augustus waren alle kwartieren tussen 10:45 en 16:30 uur negatief geprijsd, terwijl de prijzen in de avond opliepen tot 190 €/MWh. In de daaropvolgende dagen bleef hetzelfde patroon zichtbaar. Op verschillende dagen zakten de prijzen midden op de dag richting nul of daaronder, terwijl de avondprijzen opliepen tot boven 300 €/MWh. Op 11 augustus werd zelfs een kwartierprijs van ruim 460 €/MWh bereikt.
Opvallend is dat niet alleen de spreiding binnen de dag groot blijft, maar ook het gemiddelde prijsniveau hoog ligt. De gemiddelde EPEX-prijs schommelde de afgelopen week veelal tussen de 120 en 165 €/MWh. Ook de onbalans liet forse uitschieters zien, waarbij prijzen incidenteel richting 1000 €/MWh bewogen.
Vooruitblik
De komende weken blijven de ontwikkelingen rond Iran en de Straat van Hormuz de belangrijkste factor voor de gasmarkt. Zolang er geen zicht is op de hervatting van de onderhandelingen of normalisering van de scheepvaart, blijft een geopolitieke risicopremie in de Nederlands gasprijs aanwezig. Tegelijkertijd zullen marktpartijen de ontwikkeling van de Nederlandse en Europese gasvoorraden blijven volgen. De combinatie van relatief lage opslagen en onzekerheid over LNG-aanvoer houdt de markt gevoelig voor prijsbewegingen. Er worden negen LNG-schepen verwacht aan te meren op Nederlandse terminals tussen 19 augustus en 2 september.
Voor de elektriciteitsmarkt wordt komende week wisselvallig weer verwacht met geregeld buien, meer wind en temperaturen rond 20 graden Celsius. Hierdoor kan de windproductie toenemen, terwijl de lagere instraling de zonne-opwek beperkt. Dat kan voor neerwaartse druk op de EPEX-prijzen zorgen.
De volgende marktvisie verschijnt op donderdag 3 september 2026.
