Het effect van LNG op de gasprijs voor de Nederlandse tuinbouw

Nu gas uit Groningen vrijwel niet meer beschikbaar is en de EU af wil van Russisch gas, is de aanvoer van Liquefied Natural Gas (LNG) steeds belangrijker voor zowel Nederland als Europa. Dit heeft directe gevolgen voor de glastuinbouw, waar aardgas nog steeds de dominante energiebron is in de kassen.

LNG is aardgas dat vloeibaar is gemaakt door afkoeling tot -162°C. Het volume is daardoor circa 600 keer kleiner dan in gasvorm. In deze vloeibare vorm is het geschikt voor transport over lange afstanden met gespecialiseerde LNG-tankers. In de importlanden wordt het terugvergast voor distributie in het leidingennet, vertelt Sebas Hamilton, energie-analist bij AgroEnergy.

Groei wereldwijd

Nederland startte in 2011 met de invoer van LNG. Inmiddels zijn er twee terminals waar LNG wordt gelost, vergast en in het leidingennet wordt gepompt, in Europoort en in de Eemshaven. De komende jaren breiden beide terminals hun capaciteit uit en komt er een derde terminal bij. Dat wordt een drijvende terminal op de Westerschelde, bij Vlissingen of Terneuzen. De afgelopen jaren is de rol van LNG in de Nederlandse energievoorziening gestaag gegroeid. In de eerste helft van dit jaar bestond bijna de helft (47%) van het Nederlandse aardgas uit LNG. Niet alleen in Nederland wordt LNG steeds belangrijker, maar wereldwijd is al vele jaren sprake van een groei van de LNG-handel. Die groeide in 2024 met 2,4% ten opzichte van 2023. Voor 2025 wordt een verdere groei van ongeveer 5,5% voorspeld. Deze groei is vooral gedreven door de opstart en opschaling van exportprojecten in de Verenigde Staten. Dat land vormt samen met Qatar en Australië de top drie van grootste exporteurs van LNG. Vooral de Verenigde Staten en Qatar breiden hun capaciteit de komende jaren verder uit. Het aantal landen dat LNG importeert, is de afgelopen tien jaar sterk gegroeid. China, Japan en Zuid-Korea zijn de grootste importeurs. De landen waren in 2024 samen goed voor bijna de helft van de LNG-importen. Europese landen zijn samen goed voor zo’n 20% van de LNG-import.

Flexibele markt

De flexibele logistiek met schepen is een belangrijke factor in de wereldhandel. Leveranciers kunnen direct inspelen op de vraag en leveren aan de afnemer die de hoogste prijs biedt. Bij aardgas werkt dat anders. Dat gaat meestal door vaste pijpleidingen naar de afnemer. Die bieden weinig mogelijkheden om flexibel in te spelen op de vraag. Ze bieden wel zekerheid van levering. Afnemers van LNG hebben die leveringszekerheid niet. Soms komt het voor dat een schip onderweg is naar een afnemer, maar de koers wijzigt omdat een andere afnemer een hogere prijs biedt. „Je weet pas zeker dat je het hebt als het gelost is”, zegt Hamilton. De beschikbaarheid van voldoende tankers is een belangrijke factor in de LNG-distributie. In 2024 voeren er 742 LNG-tankers, 7,5% meer dan in 2023. Er lopen nu wereldwijd veel aanbestedingen voor nieuwe tankers. De charterkosten van tankers beïnvloeden de prijs die de afnemer betaalt. Het is een relatief klein deel van de prijs, maar de dagtarieven kunnen enorm verschillen. Vorig jaar varieerde het tarief tussen 20.000 US Dollar en 94.000 US Dollar per dag. De transportafstand is daarom een belangrijke factor. Voor Europa zijn de Verenigde Staten de belangrijkste leverancier, terwijl Australië zich vooral richt op de Aziatische markten.

Voorraden vullen

Omdat de gasvraag vooral in de winter hoog is, is het cruciaal dat Nederland voldoende gas in de voorraden heeft opgeslagen om de winter door te komen. Afgelopen winter is er veel gas uit de voorraden onttrokken, waardoor er in het voorjaar sprake was van een relatief lage voorraad. Nu in de zomermaanden is het een komen en gaan van LNG-tankers om de voorraden aan te vullen. Het is een voordeel dat de prijs deze zomer vrij gunstig is. Half augustus was tot dan de laagste prijs van 2025. „Dat geeft wat rust op de gasmarkt”, zegt Hamilton.

Toch is de energie-analist van AgroEnergy voorzichtig met voorspellingen over de Nederlandse gasprijs voor de winter. „Helemaal voorspellen kun je het nooit. Geopolitieke spanningen zorgen voor onrust op de markt en ook een strenge winter kan de prijs opdrijven. Bovendien blijft het belangrijk wat er in Azië gebeurt, omdat dit mede bepaalt waar een LNG-tanker naartoe vaart. Bij AgroEnergy houden we de marktontwikkelingen en prijsdynamieken continu nauwlettend in de gaten.” AgroEnergy houdt telers op de hoogte via haar tweewekelijkse marktvisie.

Discussie over duurzaamheid LNG speelt een groeiende rol op de wereldwijde energiemarkt, maar die zal op termijn weer afnemen, voorspellen analisten. Een van de redenen daarvoor is de discussie over de duurzaamheid van LNG. „Er vinden nu veel onderzoeken plaats om de duurzaamheid van de keten te verbeteren”, vertelt Hamilton. Een belangrijke stimulans daarvoor zijn de nieuwe EU-regels voor de uitstoot van methaan. Partijen moeten gaan meten en rapporteren over de uitstoot in de hele keten. Vanaf 2027 moeten alle nieuwe contracten hieraan voldoen, en vanaf 2030 geldt een maximale methaanintensiteit voor alle nieuwe importcontracten. „Dat heeft wel wat voeten in de aarde”, zegt Hamilton. „Want de organisatie daarvan moet nog grotendeels opgezet worden.” Ook over het vrijkomen van CO2 in de keten is veel te doen. Inmiddels kunnen de meer innovatieve LNG-schepen 75% van de CO2-uitstoot afvangen. De afgevangen CO2 kan in sommige gevallen worden geleverd aan de glastuinbouw. Hoewel het gebruik van afgevangen CO2 in de glastuinbouw een bijdrage levert aan de verduurzaming van de LNG-keten, zijn er nog grote stappen te zetten om uiteindelijk richting klimaatneutraal te bewegen.

Meer weten over LNG?

AgroEnergy heeft een whitepaper over LNG geschreven. Daarin staat meer verdieping over dit thema en over de implicaties van de groeiende LNG-handel voor de Nederlandse glastuinbouw. Download de whitepaper via deze link.

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in de Energie Special oktober 2025 van het Vakblad voor de Bloemisterij.