MARKTVISIE | Spanning neemt af, prijzen dalen

Marijke van Rongen · Thursday 8 December 2016

De prijzen zijn de afgelopen week weer gedaald. De meeste prijsdrivers wijzen omlaag en handelaren zien de komende maanden daarom met meer vertrouwen tegemoet.

Om te beginnen zorgde het nieuws dat er dit jaar nog zeven Franse kerncentrales (6,9 GW) terug in productie komen voor opluchting en lagere korte termijn elektraprijzen. Hierdoor is er minder gas voor powerproductie nodig, waardoor de TTF-gasprijzen voor de wintermaanden ook naar beneden gingen.

De kortere termijn gasprijzen daalden door betere weersvooruitzichten (minder koud) en ruimer aanbod (start levering gasopslag Rough en meer LNG).

De lange termijn TTF gasprijzen gingen omlaag met de olieprijs, de valutaverhoudingen en de omslag in het marktsentiment. Dalende prijzen voor steenkool en CO2-emissierechten drukten de lange termijn elektraprijzen omlaag.

De APX-prijzen elektra waren de afgelopen week zeer volatiel. Met name in de peakprijzen zat soms 20-30 euro/MWh verschil tussen de dagen. Oorzaak was de kou in combinatie met sterk wisselende productie van zon- en windpower.

Prijsontwikkeling in de afgelopen week:

Gas in eurocent/m3 Elektra in euro/MWh
30 nov 7 dec 30 nov 7 dec
TTF-daggas 17,90 16,35 OTC-base jan ‘17 42,55 38,45
TTF jan ‘17 17,75 16,00 OTC-peak ‘17 44,85 42,00
TTF jaar 2017 16,75 15,70 OTC-base ‘17 35,75 33,60

Korte termijn

De TTF-dagprijs daalde de afgelopen week door minder (export)vraag en ruim aanbod uit de gasopslagen. De TTF-daggasprijs was de hele week boven die van de frontmaanden, waardoor exploitanten van gasopslagen liever nu leveren, dan later. De gasprijzen voor de wintermaanden gingen flink omlaag, nu het Franse probleem met de kerncentrales steeds kleiner wordt. Ook de komst van diverse LNG-schepen naar Engeland en Rotterdam in deze maand zorgt voor opluchting.

De APX-peakprijzen bewogen hard op en neer door de kou en wisselende windverwachtingen. De laatste dagen daalden ze zowel in Nederland als in omringende landen. Oorzaken zijn het mildere weer, meer wind en goede beschikbaarheid van centrales als back-up. In België is de opstart van de kerncentrale Doel 3 vervroegd van 9 naar 7 december en dat drukte de APX extra omlaag. De peakprijzen varieerden van dag tot dag tussen gemiddeld 40 en73 euro/MWh. In de offpeakprijzen zat met gemiddeld 30-38 euro/MWh ook meer beweging dan normaal.

De onbalansprijzen waren deze week rond tot onder die van de APX met overdag wat korte uitschieters door de wisselende wind.

De dag-sparkspread WKK was door de hoge APX prijzen op een aantal dagen boven de 40 euro/MWh, maar daalde daarna met de APX-prijzen mee naar 15 euro/MWh. De sparkspread voor kwartaal 1 van 2017 daalde door de lagere OTC peakprijzen van 23 naar 21 euro/MWh.

Lange termijn

Lange termijn prijzen voor TTF-gas volgden de afgelopen week het marktsentiment op de korte termijn tijdvakken. Ook de olieprijs daalde weer iets. Het effect van het OPEC-besluit over productiebeperking lijkt alweer kracht te verliezen. Flinke bewegingen in de valutaverhoudingen tussen euro, dollar en het Engels pond werkten ook door.

Bij de lange termijn prijzen OTC-elektra zorgden, naast het marktsentiment, voor lagere steenkool- en CO2-prijzen. De steenkoolprijs zakte onder de 60 dollar/ton, terwijl de CO2-rechten (EUA Dec 17) even onder de 4 euro/ton lagen. De CO2-prijs was de afgelopen week behoorlijk in beweging door nieuws over een EU-commissie vergadering in Brussel. Om de kans op een compromis over aanpassingen in het handelssysteem te vergroten, werd deze vergadering meerdere keren uitgesteld. De vergadering staat nu voor 15 december a.s. gepland.

De sparkspreads 2017 daalden verder door de lagere elektriciteitsprijs. Die voor tuinbouw WKK ging naar 17 euro/MWh. De clean sparkspread van gascentrales is nu onder de 7 euro/MWh en de darkspread voor kolencentrales zakte naar 10,5 euro/MWh.

Visie

De marktverwachting voor korte termijn TTF-gas wijzigen we van stabiel naar dalend. Kans op verdere daling is groot omdat er milder weer wordt voorspeld, en het aanbod ruim blijft. Zolang de dagprijs boven die van de wintermaanden ligt, is er volop aanbod uit de gasopslagen. De gasopslag Rough in Engeland gaat vanaf 9 december weer leveren, en er komen deze maand sowieso nog vier LNG-schepen aan. Verwachtingen voor de gasvraag komende winter zijn naar beneden bijgesteld nu de meeste Franse kerncentrales sneller dan verwacht weer in bedrijf komen.

De marktverwachting voor korte termijn elektra (APX en onbalans) wijzigen we van stabiel naar onzeker. De prijzen in Frankrijk en België zijn omlaag gegaan door milder weer en meer beschikbare capaciteit (o.a. kerncentrale Doel 3). In Duitsland daalden de prijzen door meer wind tot onder het niveau van de Nederlandse APX. Milder weer gaat deze winter tot nu toe gepaard met meer regen en meer wind en meer beweging in de spotprijzen.

De marktverwachting voor lange termijn OTC-elektra en TTF-gas handhaven we op onzeker. Kans op daling lijkt het grootst en is vooral afhankelijk van wat de grondstofprijzen en de valutamarkten doen. De olieprijs lijkt na het OPEC-besluit van vorige week niet verder te stijgen en de steenkoolprijs daalde de afgelopen week verder. De CO2-emissierechtenprijs zijn afhankelijk van de politieke besluitvorming in Brussel komende weken. Voor de valutamarkten zijn de komende vergaderingen van de ECB (verlenging steunprogramma na maart 2017) en de Fed (verhoging rente) van belang.

Deel op

Gerelateerde artikelen