ARTIKEL | Nieuwe kansen voor de glastuinbouw: stijgende vraag naar flexibel elektrisch vermogen

Mirjam de Munnik · Wednesday 6 May 2020

Elektriciteit wordt steeds vaker duurzaam opgewekt. Het gevolg: een grotere vraag naar flexibel elektrisch vermogen en kansen voor de tuinder. Maar met deze extra elektriciteitsmarkten wordt het wel complexer. Peter van den Berg en Chris Feijen leggen het uit.

Zonne- en windenergie leveren naar verwachting later dit jaar al de helft van het benodigde elektrisch vermogen. Een groot verschil met een paar jaar geleden toen bijna alles door elektriciteitscentrales werd geleverd. Volgens Peter van den Berg, Directeur bij AgroEnergy, brengt deze omslag van fossiel naar duurzaam productievermogen meer onzekerheid met zich mee: “je weet namelijk vooraf nooit precies hoeveel het gaat waaien of hoeveel zonuren er zijn. Dit kan tot op het laatste moment afwijken van de verwachting. De vraag naar  flexibiliteit op het elektriciteitsnet neemt daardoor toe. Flexibiliteit die intra-day moet worden geleverd.”

Elke dag beslissen

Netbeheerder TenneT creëert dan ook steeds meer mogelijkheden om deze onbalans op het net op het laatste moment te kunnen corrigeren. Zo worden noodvermogen en secundair regelvermogen vanaf juni waarschijnlijk wekelijks geveild en vanaf september zelfs per dag in plaats van per maand. “Dat heeft als voordeel dat je je vermogen maar 1 dag beschikbaar hoeft te houden, maar je moet wel elke dag besluiten of je mee wilt doen”, licht Chris Feijen, Hoofd EnergieManagement bij AgroEnergy, toe.

“Er komen dus twee elektriciteitsmarkten bij, en als tuinder zul je iedere dag moeten besluiten of je op deze markten in wilt spelen en tegen welke prijs.”

Secundair regelvermogen houdt het Nederlandse net in balans waarbij rekening wordt gehouden met im- en export. Hier aan meedoen is op dit moment nog lastig voor tuinders. De regels zijn streng, en uit een eerdere pilot van AgroEnergy bleek dat het niet goedkoop is om WKK’s of elektrische boilers van tuinders te laten voldoen aan de eisen. “TenneT is bezig met aanpassingen, waardoor de markt voor secundair regelvermogen straks toegankelijker en interessanter wordt”, zegt Van den Berg. “Er komen dus twee elektriciteitsmarkten bij, en als tuinder zul je iedere dag moeten besluiten of je op deze markten in wilt spelen en tegen welke prijs.”

Chris Feijen en Peter van den Berg KAS Magazine

Onvoldoende netcapaciteit

Daarnaast bieden de zogenoemde congestiemarkten kansen voor tuinders. Door de stijgende duurzame energieopwekking en de opkomst van warmtepompen en elektrische auto’s is er niet altijd voldoende netcapaciteit en is er risico op overbelasting. Netbeheerders zoeken dus partijen die flexibel om kunnen gaan met hun elektriciteitsafname en -productie. “Een uitgelezen kans voor de glastuinbouw en potentieel financieel interessant voor tuinders”, zo legt Feijen uit.

Stijgende vraag vanuit Duitsland

De vraag naar flexibel elektrisch vermogen zal blijven toenemen en niet alleen in Nederland. In Duitsland wordt op sommige uren alle verbruikte elektriciteit al duurzaam opgewekt en kijken ze voor het flexibel elektrisch vermogen ook over de grens. Dit biedt extra verdienmogelijkheden voor de tuinder. De Nederlandse en Duitse netten zijn de afgelopen jaren nog meer gekoppeld waardoor er meer vermogen kan worden getransporteerd tussen beide landen. “De prijzen komen hierdoor dichter bij elkaar te liggen en de prijsschommelingen op de Duitse intraday-markt zijn steeds sterker in Nederland merkbaar”, volgens Van den Berg.

Extra focus noodzakelijk

Er zijn dus volop kansen voor de glastuinbouw, maar het vergt wel een extra focus. Want wanneer moet je op welke markt actief zijn en hoe haal je er het maximale rendement uit? Daar komt ook bij dat het van groot belang is dat tuinders een goed beeld hebben van de actuele verwachtingen voor hun bedrijf, o.a. op het gebied van warmte-, CO2-,  belichtingsbehoefte en buffervulling, vertelt Van den Berg. “Alleen dan weet je wat je kunt verkopen aan elektriciteit, rekening houdend met je teelt- en klimaatregime. Op de huidige markten moet je hier minimaal 1 dag van tevoren inzicht in hebben.”

Datagedreven geautomatiseerde oplossing onmisbaar

“Het is voor een mens niet meer bij te houden om continu de elektriciteitsmarkten te volgen en de juiste keuzes te maken. Zeker niet wanneer je ook nog een bedrijf te runnen hebt. Slimme datagedreven oplossingen die met algoritmes werken zijn dan ook onmisbaar”, zegt Van den Berg. Tuinders moeten 24/7 actief kunnen zijn op de juiste elektriciteitsmarkt, zonder daar zelf veel tijd aan te hoeven besteden. “Een dergelijke oplossing voor alle elektriciteitsmarkten bestaat nog niet. Voor andere energiemarkten hebben we als AgroEnergy wel datagedreven geautomatiseerde oplossingen, maar de markten voor noodvermogen en secundair regelvermogen moeten eerst volwassener worden”, zegt Feijen. “Later dit jaar gaan wij telers begeleiden met een zekere mate van automatisering voor noodvermogen. En in de toekomst zullen we ook zeker met een oplossing komen die bepaalt wanneer je op welke elektriciteitsmarkt als teler moet inzetten en voor welke prijs. Er is dus volop beweging in de elektriciteitsmarkten. Het wordt complexer, maar ook interessanter,” aldus Feijen.


Dit is een samenvatting van het artikel wat verschenen is in KAS Magazine in maart 2020.

Download hier het volledige artikel

© Bron: KAS Magazine | www.kasmagazine.nl

Deel op

Gerelateerde artikelen